Theodore Roosevelt
Z Wikipedii
| Theodore Roosevelt | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 27 października 1858 Nowy Jork |
| Data i miejsce śmierci | 6 stycznia 1919 Oyster Bay |
| 26. Prezydent Stanów Zjednoczonych | |
| Okres urzędowania | od 14 września 1901 do 4 marca 1909 |
| Przynależność polityczna | Partia Republikańska |
| Pierwsza Dama | Edith Roosevelt |
| Poprzednik | William McKinley |
| Następca | William Howard Taft |
| 25. Wiceprezydent Stanów Zjednoczonych | |
| Okres urzędowania | od 4 marca 1901 do 14 września 1901 |
| Poprzednik | Garret Hobart (do 1899) |
| Następca | Charles W. Fairbanks (od 1905) |
| 36. Gubernator stanu Nowy Jork | |
| Okres urzędowania | od 1 stycznia 1899 do 1 stycznia 1900 |
| Poprzednik | Frank S. Black |
| Następca | Benjamin Barker Odell, Jr. |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
 Kolekcja cytatów w Wikicytatach |
|
Theodore Roosevelt (ur. 27 października 1858 w Nowym Jorku, zm. 6 stycznia 1919 w Oyster Bay) – dwudziesty szósty prezydent USA (1901-1909), laureat Nagrody Nobla.
Spis treści |
[edytuj] Pochodzenie, dzieciństwo i młodość
Urodził się w bogatej nowojorskiej rodzinie holenderskiego pochodzenia, wywodzącej się od Van Rosenvelta, holenderskiego imigranta osiadłego w 1644 roku w Ameryce Północnej. Jego dziadkiem był przedsiębiorca Cornelius Roosevelt. Theodore był drugim dzieckiem Theodore'a Roosevelta, kupca, importera szkła i inwestora, i jego żony Marthy Bulloch.
Starszą siostrą Roosevelta była Anna zwana "Bamie", młodszym bratem Elliot (I) (ojciec pierwszej damy Eleanor Roosevelt), a młodszą siostrą – Corinne, poetka. Małego Theodore'a rodzice nazywali pieszczotliwie "Teedie".
Był bardzo słabego zdrowia; w dzieciństwie cierpiał na astmę i krótkowzroczność. Ze względu na stan zdrowia uczył się prywatnie. W wieku 18 lat rozpoczął studia na Harvardzie. Ukończył je w 1880 roku, plasując się na 21. miejscu spośród 177 absolwentów tej uczelni. W tym czasie pracował nad książką Wojna morska 1812, która została wydana w 1882 roku.
W 1880 roku rozpoczął studia prawnicze na Columbia University, które ukończył w 1881 roku. W tym czasie został członkiem Gwardii Narodowej i Klubu Republikańskiego.
27 października 1880 roku ożenił się z Alice Hathaway Lee, mieli sześcioro dzieci.
[edytuj] Dalsze losy
W latach 1882-1884 był członkiem legislatury stanu Nowy Jork. Jako taki oskarżył publicznie Jaya Goulda o przekupienie jednego z sędziów Sądu Najwyższego. Opowiadał się też za skróceniem czasu pracy dla kobiet i dzieci, czym zyskiwał sobie popularność. Mimo to był przeciwnikiem reformy więziennictwa czy dokładnego przestrzegania 8-godzinnego dnia pracy.
14 lutego 1884 roku zmarły na tyfus matka i żona Roosevelta. Załamany młody prawnik, pozostawił małą córeczkę (urodziła się dwa dni przed śmiercią matki), i wyjechał do Dakoty. Zatrudnił się na rancho Elkhorn Ranch, które kupił w 1883 roku.
Pracował fizycznie, polował na niedźwiedzie i pumy, pisał książki, aż w 1886 roku, odzyskawszy psychiczną równowagę, zdecydował się na powrót do Nowego Jorku.
Podczas wojny amerykańsko-hiszpańskiej służył w stopniu podpułkownika w Rough Rider Regiment. Podczas bitwy pod San Juan prowadził swój pułk do walki. Był jednym z bohaterów tej wojny.
W 1898 roku Roosevelt wygrał wybory na stanowisko gubernatora stanu Nowy Jork z ramienia partii republikańskiej. W 1900 wybrany na wiceprezydenta został prezydentem 12 września 1901, po śmierci McKinleya, zmarłego w wyniku zamachu.
Roosevelt uważał, że rząd powinien wziąć na siebie rolę mediatora pomiędzy grupami, mającymi czasem sprzeczne interesy ekonomiczne, dlatego też jako prezydent starał się gwarantować sprawiedliwość zarówno pracobiorcom jak i pracodawcom. Okres jego prezydentury to również czas prowadzenia polityki antytrustowej.
Jego rząd prowadził aktywną politykę międzynarodową. Sam prezydent często powtarzał swoje ulubione zdanie jej dotyczące: "Przemawiajcie łagodnie i noście ze sobą duży kij".
Zdając sobie sprawę z korzyści, jakie przyniesie skrócenie drogi morskiej pomiędzy Atlantykiem a Pacyfikiem, wznowił budowę Kanału Panamskiego. Zgodnie z doktryną Monroe'a uniemożliwił powstanie obcych baz wojskowych na terytorium Ameryki Południowej i zarezerwował dla swojego kraju wyłączne prawo do interwencji zbrojnych na tym obszarze.
Był mediatorem podczas wojny rosyjsko-japońskiej, za co otrzymał pokojową Nagrodę Nobla. Wzrost potęgi militarnej Stanów Zjednoczonych obrazowało wysłanie Great White Fleet w rejs dookoła świata. W 1904 r. został wybrany na II kadencję, uzyskując w wyborach 60,01% głosów.
Za jego prezydentury utworzono wiele parków narodowych, rezerwatów przyrody i obszarów chronionych. Podjęto również liczne prace irygacyjne. Roosevelt osobiście angażował się w sprawy wielkie jak i małe, biorąc udział, wraz z rodziną, w licznych przedsięwzięciach.
Po zakończeniu drugiej kadencji wyjechał na jakiś czas do Afryki na safari. Po powrocie do kraju znów zajął się polityką. W 1912 roku ponownie wystartował jako kandydat w wyborach prezydenckich. Podczas prowadzenia kampanii wyborczej w Milwaukee został postrzelony w klatkę piersiową przez fanatyka. Pomimo poważnej rany, wyzdrowiał. W wyborach uzyskał 29,69% głosów, co pozwoliło mu na zajęcie 2 miejsca. Przyczynił się tym samym do rozbicia elektoratu Partii Republikańskiej, co umożliwiło demokratom "odzyskanie" prezydentury – po raz pierwszy od 1897 roku. Zmarł w 1919 roku.
[edytuj] Ciekawostki
 |
Ta sekcja może zawierać listę informacji trywialnych, plotkarskich i tym samym niepotrzebnych w artykule encyklopedycznym. Staraj się integrować ciekawostki z główną treścią artykułu. Jeśli "nie pasują" do treści – to czy na pewno są w artykule potrzebne? Po oczyszczeniu tej sekcji możesz usunąć szablon. Potrzebę wpisania ciekawostek możesz omówić w dyskusji artykułu. |
- Theodore Roosevelt przyczynił się do spopularyzowania dziecięcej zabawki – pluszowego misia (ang. Teddy Bear).
- Jako pierwszy amerykański prezydent wyjechał za granicę w trakcie trwania swojego urzędowania – w 1904 roku odwiedził Panamę i Portoryko.
- Był dalekim krewnym prezydenta Franklina Roosevelta
- Theodore Roosevelt jest jedną z najczęściej pojawiających się "prawdziwych" postaci w komiksach amerykańskiego rysownika, Dona Rosy. Jego postać pojawiła się w komiksach z cyklu Życie i czasy Sknerusa McKwacza: rozdział III – Kowboj Badlandów, rozdział X – Najeźdźca z Kaczogrodu, rozdział XB – The Sharpie of the Culebra Cut.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Biografia w Biographical Directory of the United States Congress (en)
- Biografia Biały Dom (en)
- Mellander, Gustavo A.; Nelly Maldonado Mellander (1999). Charles Edward Magoon: The Panama Years. Río Piedras, Puerto Rico: Editorial Plaza Mayor. ISBN 1563281554. OCLC 42970390.
- Mellander, Gustavo A. (1971). The United States in Panamanian Politics: The Intriguing Formative Years. Danville, Ill.: Interstate Publishers. OCLC 138568.Biografia Senat Stanów Zjednoczonych (en)
- Theodore Roosevelt w NNDB (en)
|
|||||||
|
|||||